← กลับหน้าภาพรวม
ระดับ 1 · FOUNDATION

ระดับพื้นฐาน: เริ่มต้นใช้ ChatGPT อย่างมั่นใจ

มาเข้าใจกันว่า GPT-5 ทำงานยังไง เขียนคำสั่ง (prompt) ให้ได้ผลยังไง และใช้ฟีเจอร์หลัก ๆ ในชีวิตประจำวันได้อย่างปลอดภัยแค่ไหน

📦 6 โมดูล⏱ 12-15 ชั่วโมง

6 โมดูลในระดับนี้: 1.1 รู้จัก ChatGPT และตระก · 1.2 พื้นฐานการเขียน Prompt · 1.3 การสนทนาต่อเนื่องและ M · 1.4 การแนบไฟล์และถามจากเอก · 1.5 Web Search และการตรวจส · 1.6 จริยธรรม ความปลอดภัย แ

1.1
โมดูล 1.1

รู้จัก ChatGPT และตระกูลโมเดล GPT-5

เข้าใจว่า ChatGPT ทำงานยังไง และโมเดลแต่ละตัวต่างกันตรงไหน

🎯 วัตถุประสงค์การเรียนรู้

  • เข้าใจว่า GPT-5 มีตัวเลือกเส้นทางให้เอง (router) ที่คอยตัดสินใจว่าจะใช้โมเดลตอบเร็ว หรือโมเดลที่คิดลึก (Thinking) แบบอัตโนมัติ
  • บอกได้ว่า GPT-5, GPT-5 mini, GPT-5 Pro และรุ่น 5.1/5.2 ต่างกันตรงไหน
  • เลือกโหมดอัตโนมัติ (Auto), โหมดตอบเร็ว (Fast/Instant) และโหมดคิดลึก (Thinking) ให้เหมาะกับงานแต่ละแบบ

เนื้อหา

ChatGPT ที่ใช้ GPT-5 (เปิดตัว ส.ค. 2025) จริง ๆ แล้วไม่ได้มีแค่โมเดลเดียว แต่เป็นระบบที่มีตัวคอยเลือกเส้นทางให้ (router) ว่างานนี้ควรใช้โมเดลตอบเร็ว หรือโมเดลที่คิดลึก (Thinking) โดยดูจากความยากของคำถามแล้วตัดสินใจให้ทันที ตอนนี้ GPT-5 เข้ามาเป็นตัวหลักแทน GPT-4o/o3/o4-mini แล้ว หลังจากนั้นก็มี GPT-5.1 (ตัว Instant ที่คุยแล้วรู้สึกอบอุ่นเป็นกันเองขึ้น บวกกับตัว Thinking ที่ปรับความลึกในการคิดให้เองอัตโนมัติ) และ GPT-5.2 ที่เก่งงานความรู้เฉพาะทางมากขึ้น ถ้าคุณเป็นสมาชิกแบบเสียเงิน จะเลือกโหมดเองก็ได้ หรือจะพิมพ์ต่อท้ายว่า "think hard about this" (คิดให้ลึก ๆ หน่อย) เพื่อบังคับให้มันคิดละเอียดขึ้นก็ได้

เปรียบเทียบโหมดด้วยงานเดียวกัน
ช่วยสรุปประเด็นสำคัญจากอีเมลนัดประชุมนี้เป็น bullet 3 ข้อ: "เรียนทีมงาน ขอเลื่อนประชุมสรุปยอดไตรมาสจากวันพุธเป็นวันศุกร์ 14.00 น. ที่ห้องประชุมชั้น 5 รบกวนเตรียมตัวเลขยอดขายรายสาขามาด้วยครับ"
ผลลัพธ์ที่คาดหวัง

ได้หัวข้อย่อยสั้น ๆ กระชับ 3 ข้อ (เลื่อนวัน/เวลา, สถานที่, สิ่งที่ต้องเตรียม) และตอบเกือบจะทันที เพราะตัวเลือกเส้นทาง (router) เลือกใช้โมเดลตอบเร็วให้เอง

จุดสอน

งานสรุปง่าย ๆ แบบนี้ไม่ต้องพึ่งโหมดคิดลึก (Thinking) เลย โมเดลตอบเร็วก็เอาอยู่แล้ว ลองสังเกตดูว่างานแบบไหนที่ตอบเร็ว และงานแบบไหนที่ควรใช้โหมดคิดลึก

บังคับใช้ Thinking mode
think hard about this: ถ้าฉันมีงบการตลาด 300,000 บาทต่อเดือน แบ่งเป็น Facebook 40%, Google 35%, TikTok 25% และแต่ละช่องทางมี CPA เฉลี่ย 120, 95, 150 บาทตามลำดับ ช่องทางไหนคุ้มที่สุด และควรปรับสัดส่วนอย่างไรให้ได้ลูกค้ามากขึ้น
ผลลัพธ์ที่คาดหวัง

โมเดลจะคิดเป็นขั้น ๆ คำนวณจำนวนลูกค้าของแต่ละช่องทาง เอามาเทียบกัน แล้วเสนอว่าควรปรับสัดส่วนยังไงพร้อมบอกเหตุผล

จุดสอน

งานที่ต้องคำนวณและตัดสินใจหลายชั้นแบบนี้ ควรใช้โหมดคิดลึก (Thinking) ผลลัพธ์จะละเอียดและมีเหตุผลมารองรับมากกว่า

แบบฝึกหัดท้ายโมดูล

  1. ลองถามคำถามเดียวกัน 1 ข้อ ทั้งในโหมดตอบเร็ว (Fast) และโหมดคิดลึก (Thinking) แล้วเทียบดูว่าคำตอบละเอียดต่างกันไหม และตอบช้าเร็วแค่ไหน พร้อมจดไว้ว่างานแบบไหนควรใช้โหมดไหน
  2. จับคู่งาน 5 อย่างในงานของคุณเอง (เช่น ตอบอีเมล, วางแผนโครงการ, ตรวจสัญญา) กับโหมดที่เหมาะ พร้อมเหตุผล
1.2
โมดูล 1.2

พื้นฐานการเขียน Prompt ที่ได้ผล

จัดวางคำสั่ง (prompt) ให้ ChatGPT เข้าใจงานและตอบได้ตรงเป้า

🎯 วัตถุประสงค์การเรียนรู้

  • เขียนคำสั่ง (prompt) ให้ครบส่วนสำคัญ คือ บทบาท บริบท ตัวงาน รูปแบบผลลัพธ์ และข้อจำกัด
  • ใช้เทคนิคกำหนดบทบาทให้ AI สวม (role) และใส่ตัวอย่างให้มันดู (few-shot) เพื่อให้คำตอบออกมาดีขึ้น
  • ค่อย ๆ ปรับคำสั่งซ้ำไปเรื่อย ๆ (iterate) จนกว่าจะได้ผลลัพธ์อย่างที่ต้องการ

เนื้อหา

คำสั่ง (prompt) ที่ดีไม่ใช่แค่คำถามสั้น ๆ แต่ควรมีให้ครบทุกส่วน คือ บทบาทที่อยากให้ AI สวม บริบทของงาน คำสั่งที่ชัดเจน รูปแบบผลลัพธ์ที่อยากได้ และข้อจำกัดต่าง ๆ ยิ่งเราบอกชัดเท่าไร ผลลัพธ์ก็ยิ่งตรงใจเท่านั้น การใส่ตัวอย่างให้มันดูสัก 1-2 อัน (few-shot) ก็ช่วยให้ AI เข้าใจโทนและรูปแบบที่เราต้องการได้ดีขึ้น ส่วนการปรับคำสั่งซ้ำ ๆ ก็เป็นทักษะสำคัญที่ต้องฝึกเหมือนกัน

prompt แบบครบองค์ประกอบ
คุณเป็นบรรณาธิการภาษาไทยมืออาชีพ ช่วยเขียนแคปชัน Instagram โปรโมตร้านกาแฟที่เพิ่งเปิดใหม่ย่านอารีย์ กลุ่มเป้าหมายคือคนทำงานวัย 25-35 ปี โทนสนุกเป็นกันเอง ความยาวไม่เกิน 3 บรรทัด ใส่อีโมจิพองาม และปิดท้ายด้วย call-to-action ให้มาลองเมนูซิกเนเจอร์ ขอ 3 ตัวเลือก
ผลลัพธ์ที่คาดหวัง

ได้แคปชัน 3 แบบที่โทนตรงตามที่สั่งไว้ ความยาวกำลังดี และมีประโยคชวนให้ลงมือทำ (CTA) ครบทุกอัน

จุดสอน

พอเราบอกครบทั้งบทบาท กลุ่มเป้าหมาย โทน ความยาว และประโยคชวนลงมือทำ (CTA) ผลลัพธ์ก็เอาไปใช้ได้เลยแทบไม่ต้องแก้ ต่างจากพิมพ์สั้น ๆ แค่ 'เขียนแคปชันร้านกาแฟ' ลิบลับ

แบบฝึกหัดท้ายโมดูล

  1. เอาคำสั่ง (prompt) สั้น ๆ ที่คุณเคยใช้ มาเขียนใหม่ให้ครบทั้ง 5 ส่วน (บทบาท/บริบท/งาน/รูปแบบ/ข้อจำกัด) แล้วเทียบผลลัพธ์ก่อน-หลังดู
  2. เขียนคำสั่งสำหรับร่างอีเมลปฏิเสธข้อเสนอของผู้ขายอย่างสุภาพ โดยลองใส่ตัวอย่างโทนที่อยากได้ (few-shot) เข้าไปสัก 1 ตัวอย่าง
1.3
โมดูล 1.3

การสนทนาต่อเนื่องและ Memory

ทำให้ ChatGPT จำเรื่องของคุณได้ข้ามการสนทนา

🎯 วัตถุประสงค์การเรียนรู้

  • คุยต่อเนื่องเพื่อค่อย ๆ ปรับแก้ผลลัพธ์ทีละขั้น
  • เปิด ปิด และจัดการความจำ (Memory) ที่คอยจำข้อมูลของเราข้ามแชตได้
  • ตั้งค่าคำสั่งประจำตัว (Custom Instructions) ให้ AI ปรับโทนและรูปแบบมาให้เข้ากับตัวคุณเอง

เนื้อหา

ChatGPT มีความจำ (Memory) ที่จำข้อมูลของเราได้ข้ามการสนทนา เช่น ชื่อ อาชีพ หรือสไตล์การเขียนที่คุณชอบ เราจะสั่งให้มันจำหรือลืมก็ได้ และปรับแก้ได้เองในหน้าตั้งค่า (บางประเทศอย่างในกลุ่ม EU กับเกาหลีเคยเปิดให้ใช้ช้ากว่าที่อื่นหน่อย) นอกจากนี้ยังมีคำสั่งประจำตัว (Custom Instructions) ที่ให้เราตั้งบริบทแบบถาวรไว้เลย เช่น อาชีพ ภาษา และโทนที่อยากได้ จะได้ไม่ต้องมาพิมพ์ซ้ำทุกครั้ง แถมการคุยต่อเนื่องไปเรื่อย ๆ ยังช่วยให้เราค่อย ๆ ปรับแก้งานทีละขั้นได้แบบเป็นธรรมชาติอีกด้วย

สั่งให้จำข้อมูลการทำงาน
ช่วยจำไว้ว่า ฉันเป็นผู้จัดการฝ่ายขายของบริษัทซอฟต์แวร์ B2B เวลาช่วยร่างอีเมลให้ใช้โทนสุภาพแบบมืออาชีพ ลงท้ายด้วย 'ด้วยความนับถือ' และหลีกเลี่ยงคำฟุ่มเฟือย
ผลลัพธ์ที่คาดหวัง

ChatGPT ยืนยันว่าจำไว้แล้ว และการร่างอีเมลครั้งต่อ ๆ ไปจะใช้โทนและรูปแบบนี้ให้เองอัตโนมัติ

จุดสอน

ความจำ (Memory) ช่วยลดการพิมพ์บริบทซ้ำ ๆ ลองเข้าไปดูในหน้าตั้งค่าว่ามันจำอะไรของเราไว้บ้าง และหัดลบข้อมูลที่ไม่อยากให้มันจำออก เพื่อความเป็นส่วนตัวของเราเอง

แบบฝึกหัดท้ายโมดูล

  1. ตั้งค่าคำสั่งประจำตัว (Custom Instructions) ให้ตรงกับอาชีพและสไตล์การทำงานของคุณ แล้วลองใช้กับงานร่างข้อความสัก 1 ชิ้น
  2. สั่งให้ ChatGPT จำ 3 อย่างเกี่ยวกับงานของคุณ จากนั้นเปิดแชตใหม่แล้วดูว่ามันจำได้จริงไหม พร้อมลองลบดู 1 รายการ
1.4
โมดูล 1.4

การแนบไฟล์และถามจากเอกสาร

ให้ ChatGPT อ่านและสรุปไฟล์ของคุณ

🎯 วัตถุประสงค์การเรียนรู้

  • อัปโหลดไฟล์ PDF, Word, รูปภาพ และตารางคำนวณ (สเปรดชีต) ขึ้นไปให้ AI ช่วยวิเคราะห์
  • ตั้งคำถามเจาะจงกับเนื้อหาในเอกสารที่แนบ
  • สรุป เทียบ และดึงข้อมูลสำคัญออกมาจากเอกสารหลายไฟล์

เนื้อหา

ChatGPT รับไฟล์ที่เราอัปโหลดขึ้นไปได้หลายแบบ ทั้งเอกสาร รูปภาพ และตารางคำนวณ (สเปรดชีต) แล้วเอามาวิเคราะห์ สรุป หรือตอบคำถามเจาะจง ๆ ให้เราได้ เพราะมันมองรูปแล้วเข้าใจเนื้อหาได้ (image perception) มันเลยอ่านข้อความในรูปได้ด้วย เช่น สลิปโอนเงิน ตาราง หรือสไลด์ เหมาะมากกับงานสรุปรายงาน อ่านสัญญา หรือดึงข้อมูลออกมาจากเอกสารยาว ๆ แต่ต้องระวังนิดนึงว่า ถ้าเจอข้อมูลตัวเลขเยอะ ๆ มันจะสลับเข้าโหมดวิเคราะห์ข้อมูลด้วย Python ให้เอง ซึ่งเรื่องนี้จะได้เรียนกันในระดับกลาง

สรุปและสกัดประเด็นจาก PDF
(แนบไฟล์สัญญาเช่าสำนักงาน PDF) ช่วยสรุปเงื่อนไขสำคัญของสัญญานี้เป็นตาราง: ระยะเวลาเช่า ค่าเช่าต่อเดือน เงินประกัน เงื่อนไขการต่อสัญญา และเงื่อนไขการยกเลิก พร้อมชี้จุดที่ควรระวังหรือเจรจาเพิ่ม
ผลลัพธ์ที่คาดหวัง

ได้ตารางสรุปเงื่อนไขครบ พร้อมหมายเหตุจุดที่ควรระวัง เช่น ค่าปรับถ้ายกเลิกก่อนกำหนด

จุดสอน

การขอผลลัพธ์เป็นตารางและบอกหัวข้อที่อยากได้ไว้ก่อน ช่วยให้ข้อมูลออกมาเป็นระเบียบ และควรเอาไปเทียบกับต้นฉบับทุกครั้ง เพราะบางที AI ก็ตีความเพี้ยนไปได้เหมือนกัน

แบบฝึกหัดท้ายโมดูล

  1. แนบเอกสารหรือรายงานที่คุณมี แล้วขอให้สรุปเป็น 5 ประเด็นหลัก พร้อมถาม-ตอบเจาะลึกอีก 3 ข้อ
  2. แนบรูปสไลด์หรือตารางที่ถ่ายมา แล้วให้ ChatGPT ถอดข้อมูลออกมาเป็นข้อความหรือตาราง
1.5
โมดูล 1.5

Web Search และการตรวจสอบข้อเท็จจริง

ใช้ข้อมูลสด ๆ จากเว็บ และรู้เท่าทันเวลา AI มั่วข้อมูล (hallucination)

🎯 วัตถุประสงค์การเรียนรู้

  • ใช้การค้นเว็บในตัว (web search) ดึงข้อมูลล่าสุดที่อยู่นอกเหนือความรู้ของโมเดลได้
  • ดูออกว่าตอนนี้ ChatGPT ตอบจากความรู้ที่มันมีอยู่ในตัว หรือกำลังค้นเว็บให้
  • ตรวจสอบและอ้างอิงแหล่งที่มา เพื่อลดความเสี่ยงจากข้อมูลผิด

เนื้อหา

ChatGPT มีการค้นเว็บในตัว (web search) ที่ค้นข้อมูลสด ๆ จากอินเทอร์เน็ตให้ได้ ช่วยตอบเรื่องข่าว ราคา หรือข้อมูลล่าสุดที่เกินวันตัดข้อมูลของโมเดลไปแล้ว แต่ถึงจะค้นเว็บได้ AI ก็ยังมั่วข้อมูลได้อยู่ (hallucinate คือแต่งเรื่องที่ฟังดูน่าเชื่อ แต่จริง ๆ ผิด) การค้นเว็บช่วยลดปัญหานี้ได้ แต่ไม่ได้ทำให้หายไปหมด คนที่ใช้แบบมืออาชีพเลยต้องขอแหล่งอ้างอิงและตรวจสอบให้ดีก่อนเอาไปใช้ทุกครั้ง

ค้นข้อมูลสดพร้อมอ้างอิง
ช่วยค้นหาข้อมูลล่าสุดเกี่ยวกับอัตราภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ในประเทศไทยปีนี้ และสรุปว่ามีการเปลี่ยนแปลงอะไรหรือไม่ พร้อมระบุแหล่งอ้างอิงที่ค้นเจอ
ผลลัพธ์ที่คาดหวัง

ChatGPT ค้นเว็บ ตอบข้อมูลล่าสุด และแนบลิงก์แหล่งที่มาให้เราตรวจสอบ

จุดสอน

สอนให้ผู้เรียนสังเกตว่าคำตอบมีการค้นเว็บและมีลิงก์อ้างอิงไหม แล้วให้คลิกเข้าไปดูแหล่งที่มาจริงก่อนเชื่อ โดยเฉพาะข้อมูลตัวเลขและเรื่องกฎหมาย

แบบฝึกหัดท้ายโมดูล

  1. ถามเรื่องข่าวหรือข้อมูลที่เปลี่ยนบ่อย แล้วขอให้แนบแหล่งอ้างอิง จากนั้นคลิกดูว่าแหล่งนั้นน่าเชื่อถือไหม
  2. ลองตั้งใจถามคำถามที่อาจทำให้ AI เดา (เช่น ถามรายละเอียดเฉพาะเจาะจงมาก ๆ) แล้วสังเกตดูว่ามันมั่วข้อมูล (hallucinate) ไหม พร้อมจดวิธีจับพิรุธไว้ด้วย
1.6
โมดูล 1.6

จริยธรรม ความปลอดภัย และข้อจำกัด

ใช้ AI อย่างมีความรับผิดชอบและปลอดภัยต่อข้อมูล

🎯 วัตถุประสงค์การเรียนรู้

  • บอกได้ว่า ChatGPT มีข้อจำกัดอะไรบ้าง เช่น การมั่วข้อมูล (hallucination) และข้อมูลที่อาจเก่าไปแล้ว
  • วางแนวทางเรื่องความเป็นส่วนตัว และรู้ว่าข้อมูลแบบไหนที่ไม่ควรป้อนเข้าระบบ
  • ประเมินได้ว่างานไหนควรให้คนตรวจผลลัพธ์ก่อนเอาไปใช้

เนื้อหา

การใช้ AI อย่างมืออาชีพต้องเข้าใจข้อจำกัดของมันก่อน คือ มันมั่วข้อมูลได้ (hallucinate) ไม่การันตีว่าข้อมูลจะถูกต้องแบบสด ๆ ทันเหตุการณ์ และคำตอบก็อาจมีอคติปนมาได้ ส่วนเรื่องความปลอดภัยของข้อมูล อย่าเพิ่งป้อนข้อมูลลับ ข้อมูลส่วนตัวของลูกค้า หรือความลับทางการค้าเข้าไป ถ้ายังไม่ได้ดูนโยบายขององค์กรให้ดีก่อน และงานที่ผิดพลาดแล้วกระทบหนัก ๆ อย่างเรื่องกฎหมาย การแพทย์ หรือการเงิน ต้องให้ผู้เชี่ยวชาญที่เป็นคนจริง ๆ ตรวจสอบก่อนเอาไปใช้ทุกครั้ง

ปกปิดข้อมูลอ่อนไหวก่อนใช้
ช่วยร่างจดหมายทวงหนี้อย่างสุภาพ โดยฉันจะใช้ [ชื่อลูกค้า] [เลขที่ใบแจ้งหนี้] [ยอดค้างชำระ] เป็นตัวแทน ไม่ต้องใส่ข้อมูลจริง แล้วฉันจะเติมเองภายหลัง
ผลลัพธ์ที่คาดหวัง

ได้แม่แบบจดหมาย (เทมเพลต) ที่เว้นช่องว่างไว้ (placeholder) แทนข้อมูลจริง แล้วเราค่อยเอาไปเติมข้อมูลเองในระบบภายในที่ปลอดภัย

จุดสอน

เทคนิคเว้นช่องว่างไว้ (placeholder) แบบนี้ ทำให้เราไม่ต้องเอาข้อมูลลูกค้าจริง ๆ ป้อนเข้าระบบ AI เป็นแนวทางสำคัญด้านความเป็นส่วนตัว

แบบฝึกหัดท้ายโมดูล

  1. ทำรายการ 'สิ่งที่ห้ามป้อนเข้า ChatGPT' สำหรับงานของคุณเอง อย่างน้อย 5 ประเภทข้อมูล
  2. เลือกงานในหน้าที่ของคุณ 3 อย่าง แล้วบอกว่างานไหนต้องให้คนตรวจก่อนใช้ทุกครั้ง พร้อมเหตุผล

🎯 Capstone ระดับพื้นฐาน: ผู้ช่วยงานส่วนตัวของฉัน

  1. ตั้งค่าคำสั่งประจำตัว (Custom Instructions) และความจำ (Memory) ให้เข้ากับอาชีพและสไตล์การทำงานของคุณ
  2. สร้างชุดคำสั่ง (prompt) สำเร็จรูปไว้ 5 อัน สำหรับงานประจำที่ทำบ่อย ๆ (เช่น สรุปประชุม ร่างอีเมล เขียนแคปชัน) โดยเขียนให้ครบทุกส่วน
  3. แนบเอกสารจริงสัก 1 ชิ้น แล้วให้ช่วยสรุปเป็นรายงานสั้น ๆ พร้อมถาม-ตอบเจาะลึก
  4. ใช้การค้นเว็บ (web search) หาข้อมูลล่าสุดสัก 1 หัวข้อที่เกี่ยวกับงานของคุณ พร้อมตรวจสอบและอ้างอิงแหล่งที่มา
  5. ทำแนวทางด้านความปลอดภัยของข้อมูลส่วนตัวสัก 1 หน้า บอกให้ชัดว่าอะไรป้อนได้ อะไรป้อนไม่ได้ และงานไหนที่ต้องมีคนคอยตรวจ
ก้าวต่อไป

ระดับกลาง: ใช้ ChatGPT เป็นเครื่องมือทำงานหลัก

ไปต่อ →