📖 พจนานุกรม AI ภาษาไทย 🧩 70+ คำศัพท์ อธิบายละเอียด 🆚 สรุปแต่ละระบบใช้อะไร

คำศัพท์ AI ฉบับเข้าใจง่าย
พร้อมสรุป "แต่ละระบบใช้อะไร"

เจอศัพท์ AI แล้วงง? Token, Prompt, RAG, Agent, MCP คืออะไร — และทำไม Claude เรียก "Skill" ส่วน Gemini เรียก "Gem" แล้ว ChatGPT เรียก "GPT"? หน้านี้รวบรวมคำศัพท์สำคัญกว่า 70 คำ อธิบายเป็นภาษาไทยเข้าใจง่ายพร้อมตัวอย่างเห็นภาพ และมีตารางสรุปว่าแต่ละระบบมีฟีเจอร์อะไร ตัวไหนอยู่ที่ไหน และตัวไหนเทียบเท่ากัน ครบในหน้าเดียว

อ่านหน้านี้ยังไง

ไม่ต้องท่อง แค่เปิดดูตอนเจอศัพท์ที่ไม่รู้

คำศัพท์แบ่งเป็น 7 หมวด ไล่จากพื้นฐานที่สุดไปหาขั้นสูง แต่ละคำมีคำอธิบายภาษาไทย ตัวอย่างให้เห็นภาพ (💡) และบอกว่า "ใช้ที่ไหน / เรียนต่อได้ที่หลักสูตรไหน" (📍) ถ้ารู้ชื่อศัพท์อยู่แล้ว พิมพ์ในช่องค้นหาด้านบนได้เลย ส่วนใครที่สับสนว่า "ฟีเจอร์ตัวนี้อยู่แพลตฟอร์มไหน" ให้ข้ามไปที่ ตารางแต่ละระบบใช้อะไร ได้เลย

หมวด 1 · พื้นฐานที่ต้องรู้ก่อน

AI ทำงานยังไง — ศัพท์รากฐาน

เข้าใจ 9 คำนี้ก่อน แล้วศัพท์ที่เหลือจะง่ายขึ้นเยอะ

ปัญญาประดิษฐ์

AI · Artificial Intelligence

ศาสตร์ที่ทำให้คอมพิวเตอร์ทำงานที่ปกติต้องใช้ความฉลาดของมนุษย์ เช่น เข้าใจภาษา มองเห็น และตัดสินใจ เป็น "คำร่ม" ที่ครอบคลุมทุกเทคนิคด้านล่าง

💡 เห็นภาพ: AI คือ "เป้าหมาย" ส่วน Machine Learning คือ "วิธีหนึ่ง" ที่พาไปถึงเป้าหมายนั้น

การเรียนรู้ของเครื่อง

Machine Learning · ML

วิธีทำให้คอมพิวเตอร์ เรียนรู้รูปแบบจากข้อมูลเอง แทนการเขียนกฎตายตัวทุกกรณี ยิ่งเห็นตัวอย่างมาก ยิ่งทำนายและตัดสินใจได้ดีขึ้น

การเรียนรู้เชิงลึก & โครงข่ายประสาทเทียม

Deep Learning · Neural Network

ML แบบที่ใช้ "โครงข่ายประสาทเทียม" หลายชั้นเลียนแบบการทำงานของเซลล์สมอง เป็นเทคนิคเบื้องหลัง AI ยุคใหม่แทบทั้งหมด

AI เชิงสร้างสรรค์

Generative AI · GenAI

AI ที่ สร้างของใหม่ได้ ทั้งข้อความ รูป เสียง วิดีโอ และโค้ด ไม่ใช่แค่จำแนกหรือทำนาย ChatGPT, Claude, Gemini และ Midjourney ล้วนเป็น Generative AI

โมเดลภาษาขนาดใหญ่

LLM · Large Language Model

"สมอง" เบื้องหลังแชตบอต AI ฝึกจากข้อความมหาศาลจนทำนายคำถัดไปได้อย่างเป็นธรรมชาติ GPT, Gemini, Claude และ Llama ล้วนเป็น LLM

💡 เห็นภาพ: มันไม่ได้ "รู้" แบบมนุษย์ แต่ทำนายคำที่น่าจะตามมามากที่สุด — จึงบางครั้งมั่นใจแต่ผิด

โมเดล

Model

ตัวระบบที่ผ่านการฝึกแล้วพร้อมใช้งาน เช่น GPT, Claude, Gemini แต่ละตัวมีหลายรุ่น — รุ่นใหญ่มักฉลาดกว่าแต่ช้าและแพงกว่า รุ่นเล็กเร็วและถูกกว่า

พารามิเตอร์

Parameters

"ปุ่มปรับ" นับพันล้านตัวในโมเดลที่เก็บสิ่งที่เรียนรู้มา มักวัดเป็น "พันล้าน (B)" เช่น 70B ยิ่งมากมักยิ่งเก่ง แต่ไม่เสมอไป การออกแบบและข้อมูลก็สำคัญ

ข้อมูลฝึก

Training Data

กองข้อมูลที่ใช้สอนโมเดล คุณภาพและอคติของข้อมูลกำหนดคุณภาพและอคติของ AI โดยตรง — ข้อมูลไม่ครบหรือลำเอียง ผลลัพธ์ก็จะลำเอียงตาม

โทเคน

Token

หน่วยย่อยของข้อความที่ AI ใช้ประมวลผล (คำหรือครึ่งคำ) ขนาดข้อความและค่าบริการผ่าน API คิดเป็นจำนวน token

💡 เห็นภาพ: ภาษาอังกฤษ 1 คำ ≈ 1 token, ภาษาไทย 1 คำมักกินหลาย token จึง "เปลือง" กว่า

หมวด 2 · คุยกับ AI ให้ได้ผล

สั่งงาน AI — ศัพท์เรื่อง Prompt & บริบท

คำที่จะเจอทุกวันเวลาพิมพ์คุยกับ AI

พรอมต์

Prompt

คำสั่งหรือคำถามที่เราพิมพ์ให้ AI ยิ่งบอก บริบท–เป้าหมาย–รูปแบบผลลัพธ์ ชัดเท่าไร คำตอบยิ่งตรงใจเท่านั้น

การเขียนพรอมต์

Prompt Engineering

ทักษะออกแบบคำสั่งให้ได้ผลลัพธ์ที่ต้องการ เช่น กำหนดบทบาทให้ AI ให้ตัวอย่าง และสั่งทีละขั้น

📍 เรียนเต็ม ๆ ที่ หลักสูตร Prompt Engineering · ดูตัวอย่างพร้อมใช้ที่ คลัง Prompt

คำสั่งระบบ

System Prompt · Instruction

คำสั่งเบื้องหลังที่กำหนด "บุคลิกและกติกา" ของ AI ตลอดการสนทนา เป็น หัวใจของการสร้าง Custom GPT / Gem / Project — เราเขียนตรงนี้ให้ผู้ช่วยทำตัวแบบที่อยากได้

บริบท & หน้าต่างบริบท

Context · Context Window

"ความจำระยะสั้น" ในหนึ่งบทสนทนา วัดเป็น token ถ้าคุยยาวเกินขนาด โมเดลจะเริ่ม "ลืม" ช่วงต้น รุ่นใหม่ ๆ รับได้ระดับหลายแสนถึงล้าน token

อุณหภูมิ

Temperature

ค่าปรับความ "สร้างสรรค์ vs. แม่นยำ" — ค่าต่ำ = ตอบตรง เดาน้อย (เหมาะงานข้อมูล/โค้ด) ค่าสูง = หลากหลาย แปลกใหม่ (เหมาะงานไอเดีย)

📍 มักปรับได้เมื่อใช้ผ่าน API หรือ playground มากกว่าในแอปแชตทั่วไป

สั่งลอย ๆ vs. ให้ตัวอย่าง

Zero-shot · Few-shot

Zero-shot คือสั่งตรง ๆ ไม่มีตัวอย่าง ส่วน Few-shot คือ ให้ตัวอย่าง 2–3 อันก่อน เพื่อให้ AI เลียนแบบรูปแบบ ซึ่งมักได้ผลแม่นกว่ามาก

ให้คิดเป็นขั้นตอน

Chain-of-Thought · CoT

เทคนิคสั่งให้ AI "คิดทีละขั้นก่อนตอบ" ช่วยงานที่ต้องใช้เหตุผลหรือคำนวณให้แม่นขึ้น เป็นหลักการเบื้องหลัง "โมเดลให้เหตุผล" รุ่นใหม่

ผลลัพธ์แบบมีโครงสร้าง

Structured Output

สั่งให้ AI ตอบเป็นรูปแบบตายตัว เช่น ตาราง หรือ JSON เพื่อนำไปใช้ต่อในโปรแกรม/ระบบได้เลย โดยไม่ต้องมานั่งจัดรูปแบบเอง

ยึดจากแหล่งจริง

Grounding

การบังคับให้ AI ตอบโดย อ้างอิงเอกสาร/ข้อมูลที่เราให้ ไม่เดาเอง ช่วยลดอาการหลอน (hallucination) เป็นหัวใจของ NotebookLM และเทคนิค RAG

หมวด 3 · ความสามารถ & ข้อจำกัด

AI เก่งแค่ไหน พลาดตรงไหน

รู้ทั้งจุดแข็งและกับดัก จะใช้ AI ได้ปลอดภัยขึ้น

มัลติโมดัล

Multimodal

AI ที่รับและสร้างได้ หลายรูปแบบ ทั้งข้อความ รูป เสียง และวิดีโอ เช่น ส่งรูปให้ช่วยอ่าน แนบ PDF ให้สรุป หรือพูดคุยด้วยเสียง

โมเดลให้เหตุผล

Reasoning Model

โมเดลรุ่นที่ "คิดก่อนตอบ" นานขึ้น เก่งงานซับซ้อน คณิตศาสตร์ โค้ด และตรรกะ แลกกับตอบช้าลงและใช้ต้นทุนมากกว่า

💡 เห็นภาพ: เหมือนให้คนคิดในใจก่อนพูด แทนที่จะโพล่งคำตอบทันที

อาการหลอน

Hallucination

เมื่อ AI ตอบผิดแต่พูดอย่างมั่นใจจนฟังดูน่าเชื่อ เพราะมัน "ทำนายคำที่น่าจะใช่" ไม่ใช่ค้นความจริง

⚠️ ต้องตรวจสอบข้อมูล ตัวเลข ชื่อ และการอ้างอิงเสมอ — เรียนรู้เท่าทัน AI

วันตัดข้อมูล

Knowledge Cutoff

วันสุดท้ายที่โมเดลเห็นข้อมูลตอนฝึก เหตุการณ์หลังจากนั้นมันจะไม่รู้ เว้นแต่เปิดโหมดค้นเว็บหรือแนบข้อมูลให้เพิ่ม

ความจำ

Memory

ฟีเจอร์ให้ AI จำข้อมูลของเรา ข้ามบทสนทนา เช่น ชื่อ อาชีพ สไตล์งาน มีใน ChatGPT, Gemini และ Claude และเปิด/ปิด/ลบได้เสมอ

การอ้างอิงแหล่งที่มา

Citation

AI ที่แนบลิงก์/แหล่งอ้างอิงให้เราตรวจสอบได้ ช่วยลดการเชื่อผิด เป็นจุดเด่นของ Perplexity, NotebookLM และโหมดค้นเว็บของผู้ช่วยทั่วไป

อคติ

Bias

AI อาจสะท้อนอคติที่ติดมากับข้อมูลฝึก เช่น เรื่องเพศ เชื้อชาติ หรือภาษาถิ่น ต้องตรวจสอบเป็นพิเศษเมื่อใช้กับงานที่กระทบสิทธิ์คน

แนวป้องกัน

Guardrails

กติกาและตัวกรองที่ผู้สร้างวางไว้ ไม่ให้ AI ตอบเรื่องอันตราย ผิดกฎหมาย หรือเป็นภัย เป็นส่วนหนึ่งของการทำ AI ให้ปลอดภัย

หมวด 4 · เทคนิค & สถาปัตยกรรมขั้นสูง

ต่อ AI เข้ากับงานจริง

ศัพท์ที่ได้ยินบ่อยเวลาสร้างแชตบอตองค์กร ระบบอัตโนมัติ หรือ AI Agent

RAG — ค้นแล้วตอบจากคลังของเรา

Retrieval-Augmented Generation

เทคนิคให้ AI ไปเปิดคลังเอกสารของเราอ่านก่อนตอบ ทำให้ตอบตามคู่มือ/นโยบายบริษัทได้แม่นและอ้างอิงได้ โดยไม่ต้องฝึกโมเดลใหม่ เป็นหัวใจของแชตบอตองค์กร

📍 เรียนที่ AI Agents & Automation

เวกเตอร์ความหมาย

Embedding

การแปลงข้อความหรือรูปเป็นชุดตัวเลขที่จับ "ความหมาย" ทำให้ค้นด้วยความหมายได้ (ไม่ใช่แค่คำตรงกัน) เป็นเบื้องหลังของ RAG และ semantic search

ฐานข้อมูลเวกเตอร์

Vector Database

ที่เก็บ embedding เพื่อค้นสิ่งที่ "ความหมายใกล้เคียง" ได้อย่างรวดเร็ว เช่น Pinecone หรือ pgvector เป็นคลังความรู้ที่ RAG ไปเปิดอ่าน

การปรับแต่งเฉพาะทาง

Fine-tuning

การ ฝึกโมเดลต่อ ด้วยข้อมูลของเราเองให้เชี่ยวชาญงานหรือน้ำเสียงเฉพาะ ต้นทุนสูงกว่า prompt/RAG จึงใช้เมื่อจำเป็นจริง ๆ

💡 เทียบ RAG: RAG = ให้ "เปิดหนังสือสอบ", Fine-tuning = ให้ "ท่องจนขึ้นใจ"

เอเจนต์

AI Agent

AI ที่ ลงมือทำงานหลายขั้นเองได้ ไม่ใช่แค่ตอบ เช่น วางแผน เรียกใช้เครื่องมือ ค้นเว็บ และทำจนงานเสร็จ

📍 เรียนที่ AI Agents & Automation

เรียกใช้เครื่องมือ

Tool Calling · Function Calling

ความสามารถที่ AI เรียกใช้ "เครื่องมือภายนอก" ได้เอง เช่น ค้นเว็บ รันโค้ด หรือดึงข้อมูลจาก API เป็นพื้นฐานสำคัญของการทำ AI Agent

MCP — มาตรฐานเสียบเครื่องมือ

Model Context Protocol

มาตรฐานเปิด (ริเริ่มโดย Anthropic) สำหรับ "เสียบ" AI เข้ากับเครื่องมือและข้อมูลภายนอกด้วยวิธีมาตรฐานเดียว

💡 เห็นภาพ: เหมือน "USB-C ของ AI" — พอร์ตกลางที่ต่อ AI กับแอปไหนก็ได้ที่รองรับ

ระบบทำงานอัตโนมัติ

Workflow · Automation

การต่อ AI เข้ากับเครื่องมืออย่าง n8n, Make หรือ Zapier ให้ทำงานเป็นสายอัตโนมัติ เช่น รับอีเมล → ให้ AI สรุป → บันทึกลง Google Sheets เอง

📍 เรียนที่ AI Agents & Automation

เอพีไอ

API

ช่องทางให้โปรแกรมของเราเรียกใช้ AI โดยตรง เพื่อฝังลงแอป/ระบบของเราเอง คิดค่าบริการตามจำนวน token ที่ใช้

หมวด 5 · ฟีเจอร์เฉพาะแพลตฟอร์ม

Skill, Gem, GPT, Artifact… ตัวไหนคืออะไร

ศัพท์กลุ่มที่คนสับสนมากที่สุด เพราะแต่ละเจ้าตั้งชื่อฟีเจอร์คล้าย ๆ กันแต่ไม่เหมือนกัน — อ่านจบแล้วดู ตารางเทียบด้านล่าง

Custom GPT

ChatGPT

เวอร์ชัน ChatGPT ที่เราตั้งค่าเอง — ใส่คำสั่งประจำ แนบไฟล์ความรู้ และเชื่อมเครื่องมือ (Actions) แล้วแชร์ใน GPT Store ได้ เป็นฟีเจอร์ "สร้างผู้ช่วยของตัวเอง" ของ ChatGPT

📍 สร้างในบัญชี ChatGPT (มักต้องแพ็กเกจ Plus/Team ขึ้นไป)

Gem

Gemini

"ผู้ช่วยส่วนตัว" ที่ตั้งค่าเองในแอป Gemini (ใส่คำสั่ง + ไฟล์ความรู้) เทียบได้กับ Custom GPT ของ ChatGPT — Google ยังแถม Gem สำเร็จรูปมาให้ เช่น Learning coach, Brainstormer, Career guide, Coding partner, Writing editor

📍 สร้าง/ใช้ที่ gemini.google.com → เมนู "Gems" · ดู คลัง Gem ธุรกิจไทยพร้อมใช้

Project

Claude · ChatGPT

"โฟลเดอร์" ที่รวมบทสนทนา ไฟล์ และคำสั่งเฉพาะงานไว้ที่เดียว เหมาะทำงานเรื่องเดียวต่อเนื่องยาว ๆ มีทั้งใน Claude และ ChatGPT — ฝั่ง Claude นี่คือตัวที่เทียบเท่า Custom GPT/Gem มากที่สุด

Skill · Agent Skill

Claude

"ชุดความสามารถแบบโมดูล" ที่ Claude หยิบมาใช้เองเมื่อจำเป็น แต่ละ Skill เป็นโฟลเดอร์ที่มีไฟล์คำสั่ง (SKILL.md) และอาจมีสคริปต์/ไฟล์ประกอบ Anthropic แถมมาให้พร้อมใช้ เช่น สร้าง/แก้ไฟล์ PowerPoint, Excel, Word และ PDF — และคุณสร้าง Skill ของตัวเองได้

💡 ต่างจาก Gem/GPT: Gem/GPT คือ "ผู้ช่วยทั้งตัว" ที่เราตั้งบุคลิก ส่วน Skill คือ "ความสามารถย่อย" ที่เสียบเพิ่มให้ AI ทำงานเฉพาะอย่างเก่งขึ้น — คนละระดับกัน

📍 ใช้ได้ทั้งในแอป claude.ai, Claude Code และผ่าน API

Artifact

Claude

พื้นที่ด้านข้างที่ Claude แสดงผลงานเป็น "ชิ้น" เช่น โค้ด เอกสาร หน้าเว็บ หรือแอปเล็ก ๆ ที่กดใช้และแก้ไขได้ทันที แยกจากช่องแชต

Canvas

ChatGPT · Gemini

พื้นที่เขียน/แก้เอกสารและโค้ดเคียงข้างแชต แก้ไขเฉพาะจุดได้ เทียบได้กับ Artifact ของ Claude มีทั้งใน ChatGPT และ Gemini

Deep Research

ChatGPT · Gemini · Perplexity

โหมด "ผู้ช่วยวิจัย" ที่ค้นเว็บหลายสิบแหล่งแล้วสรุปเป็นรายงานพร้อมอ้างอิง มักใช้เวลาหลายนาที เหมาะกับงานที่ต้องรวบรวมข้อมูลรอบด้าน

Code Interpreter · วิเคราะห์ข้อมูล

ChatGPT · ADA

ฟีเจอร์ที่ ChatGPT รัน Python จริงในกล่องปลอดภัย เพื่อวิเคราะห์ข้อมูล ทำกราฟ และแปลงไฟล์ (บางครั้งเรียก Advanced Data Analysis)

📍 ดูการใช้จริงที่ AI Data Analysis

โหมดเอเจนต์ · คุมหน้าจอ

Agent mode · Computer Use

AI ที่คุมเบราว์เซอร์/หน้าจอทำงานแทน เช่น กรอกฟอร์ม ค้นของ จองบริการ (เช่น ChatGPT Agent, Claude Computer Use) — ยังต้องมีคนกำกับและตรวจสอบเสมอ

โหมดเสียง

Voice · Live

คุยกับ AI ด้วยเสียงแบบเรียลไทม์ พูดโต้ตอบได้เหมือนคุยโทรศัพท์ เช่น Advanced Voice ของ ChatGPT และ Gemini Live

Spaces

Perplexity

พื้นที่รวมการค้นคว้าเรื่องเดียว แนบไฟล์ ตั้งค่าผู้ช่วย และชวนทีมมาร่วมได้ เทียบได้กับ Project ของฝั่งอื่น

Audio / Video Overview

NotebookLM

เปลี่ยนเอกสารที่เราอัปโหลดให้กลายเป็น พอดแคสต์หรือวิดีโอสรุปที่ AI จัดรายการให้ ฟัง/ดูทบทวนได้ง่าย

📍 เรียนที่ หลักสูตร NotebookLM

🆚 สรุป · แต่ละระบบใช้อะไร

ตารางเทียบ: ฟีเจอร์ไหนอยู่แพลตฟอร์มไหน

ปัญหาที่ทำให้คนงงคือ "ฟีเจอร์เดียวกัน แต่ละเจ้าตั้งชื่อไม่เหมือนกัน" ตารางนี้จับมาเทียบให้เห็นในที่เดียว ว่าถ้าอยากได้ความสามารถแบบหนึ่ง ต้องมองหาชื่ออะไรในแต่ละระบบ

📅 ข้อมูล ณ กลางปี 2569 (2026) — ชื่อฟีเจอร์และรุ่นโมเดลของ AI เปลี่ยนเร็วมาก บางฟีเจอร์ขึ้นกับแพ็กเกจ (ฟรี/เสียเงิน) และทยอยเปิดในบางประเทศ ควรเช็กหน้าทางการของแต่ละเจ้าก่อนตัดสินใจ

ความสามารถที่อยากได้ ChatGPT Claude Gemini Perplexity NotebookLM
ตั้งผู้ช่วยเอง
(คำสั่ง + ไฟล์ความรู้)
Custom GPTs Projects Gems Spaces แต่ละ Notebook
(ยึดแหล่งของคุณ)
พื้นที่รวมงาน/โปรเจกต์ Projects Projects จัดใน Gem/แชต Spaces Notebooks
เขียน–แก้เคียงข้างแชต Canvas Artifacts Canvas Pages Studio
ค้นเว็บ + อ้างอิงแหล่ง ✓ จุดเด่นหลัก เฉพาะแหล่งที่
คุณอัปโหลด
วิจัยเชิงลึกอัตโนมัติ Deep Research ค้นหลายขั้น
(Research)
Deep Research Deep Research
· Labs
Audio/Video
Overview (สรุป)
เอเจนต์ / คุมหน้าจอ ChatGPT Agent Computer Use
· Claude Code
โหมด agent
(ทยอยเปิด)
Comet · Labs
โหมดเสียง Advanced Voice โหมดเสียง
(แอปมือถือ)
Gemini Live ฟัง Audio
Overview
รันโค้ด / วิเคราะห์ข้อมูล Code Interpreter เครื่องมือ
วิเคราะห์/รันโค้ด
รันโค้ดใน Canvas
สร้างภาพ ✗ ไม่สร้างภาพ
สร้างวิดีโอ Video Overview
(สรุป)
ต่อเครื่องมือภายนอก Actions / Apps MCP (มาตรฐานเปิด)
+ ปลั๊กอิน
Extensions / Apps
ความจำข้ามแชต ✓ Memory ✓ Memory ในแต่ละ Notebook
ความสามารถแบบโมดูล
(เสียบทักษะเพิ่ม)
Skills (Agent Skills)
มี/รองรับ ไม่มี ไม่ใช่จุดเด่น/ยังไม่มี ตัวหนา = ชื่อฟีเจอร์เฉพาะของเจ้านั้น

💼 ฝั่งที่ทำงาน (Microsoft 365 Copilot): ในชุด Office มี Copilot ช่วยใน Word/Excel/PowerPoint/Outlook/Teams, มี "โหมด agent" ที่สร้างไฟล์ทั้งไฟล์จากคำสั่งเดียวได้, และ Copilot Studio / Agent Builder ให้สร้างผู้ช่วยเฉพาะองค์กร (เทียบได้กับ Custom GPT/Gem) — เรียนการใช้ในงานจริงที่ AI เพิ่มประสิทธิภาพงาน

ชื่อไม่เหมือนกัน แต่ทำงานคล้ายกัน

จำ "แนวคิด" ไว้ 6 อย่างนี้ แล้วคุณจะข้ามไปใช้แพลตฟอร์มไหนก็ไม่หลง

🧑‍🔧 ตั้งผู้ช่วยของตัวเอง

ผู้ช่วยที่เราใส่คำสั่งประจำ + ไฟล์ความรู้ ให้ทำงานซ้ำ ๆ ในสไตล์เดียว

Custom GPT ChatGPT Gem Gemini Project Claude Space Perplexity Copilot agent Microsoft

📝 พื้นที่เขียน–แก้เคียงข้าง

หน้าต่างข้าง ๆ ที่ AI ร่างเอกสาร/โค้ดให้ แล้วเราแก้เฉพาะจุดได้

Canvas ChatGPT · Gemini Artifacts Claude Pages Perplexity

🔎 วิจัยเชิงลึกอัตโนมัติ

สั่งครั้งเดียว AI ไปค้นหลายสิบแหล่งแล้วสรุปเป็นรายงานพร้อมอ้างอิง

Deep Research ChatGPT · Gemini · Perplexity ค้นหลายขั้น Claude

🔌 ต่อ AI กับเครื่องมือภายนอก

ให้ AI เรียกใช้แอป/ข้อมูลอื่น เช่น ปฏิทิน ฐานข้อมูล ระบบภายใน

MCP Claude · มาตรฐานเปิด Actions/Apps ChatGPT Extensions Gemini

🧩 ความสามารถแบบโมดูล (Skill)

"ทักษะย่อย" ที่เสียบเพิ่มให้ AI ทำงานเฉพาะอย่างเก่งขึ้น (เช่น ทำไฟล์ Excel/PPT) — ยังเป็นจุดเด่นเฉพาะของ Claude ในกลุ่มแชต และเป็นคนละแกนกับ "ตั้งผู้ช่วยเอง"

Skills / Agent Skills Claude

🗂️ ยึดจากแหล่งข้อมูลของเรา

ให้ AI ตอบเฉพาะจากไฟล์ที่เราอัปโหลด พร้อมอ้างอิงกลับไปที่ต้นทาง

Notebook NotebookLM Project/ไฟล์แนบ Claude · ChatGPT RAG ระบบที่สร้างเอง
หมวด 6 · ความปลอดภัย จริยธรรม กฎหมาย

ใช้ AI ให้ปลอดภัยและถูกกฎ

ศัพท์ที่ทุกคน โดยเฉพาะคนทำธุรกิจและองค์กร ควรรู้

Prompt Injection

การแทรกคำสั่ง

การโจมตีด้วยการ แอบฝังคำสั่ง ในข้อความ เว็บ หรือไฟล์ ให้ AI ทำสิ่งที่ไม่ควร เป็นภัยสำคัญของระบบ AI ที่ต่อกับเครื่องมือและข้อมูลภายนอก

📍 เรียนแนวป้องกันที่ AI Security

Jailbreak

การปลดล็อกกติกา

การหลอกล่อให้ AI ข้ามกติกาความปลอดภัยของตัวเอง เพื่อให้ตอบสิ่งที่ปกติมันจะปฏิเสธ

ดีปเฟก & เสียงโคลน

Deepfake

ภาพ วิดีโอ หรือเสียงปลอมที่ AI สร้างให้เหมือนคนจริง ใช้หลอกลวงได้แนบเนียน คนไทยควรรู้เท่าทันเพื่อกันมิจฉาชีพยุคใหม่

📍 เรียนจับสังเกตที่ รู้เท่าทัน AI

ลายน้ำดิจิทัล

Watermark · C2PA

สัญลักษณ์หรือข้อมูลแฝงที่บอกว่าสื่อชิ้นนี้สร้างจาก AI เพื่อความโปร่งใสและตรวจสอบย้อนกลับได้

PDPA

พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล

กฎหมายไทยที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ห้ามป้อนข้อมูลลูกค้า คนไข้ หรือพนักงานเข้า AI สาธารณะโดยไม่ระวัง ต้องมีฐานทางกฎหมายและการยินยอม

📍 อยู่ในทุกหลักสูตรสายธุรกิจ/องค์กร เช่น AI for Business

AI ที่รับผิดชอบ

Responsible AI

หลักการใช้ AI อย่างเป็นธรรม โปร่งใส มีคนกำกับ และไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง โดยเฉพาะงานที่กระทบสิทธิ์คน — คนเป็นผู้ตัดสินใจสุดท้ายเสมอ

โมเดลเปิด vs. โมเดลปิด

Open-source vs. Closed

โมเดลเปิดโหลดมารันเองได้ (เช่น Llama หรือ Thai LLM อย่าง Typhoon/OpenThaiGPT) ส่วนโมเดลปิดใช้ผ่านบริการ (เช่น GPT, Claude, Gemini) แต่ละแบบมีข้อดี-ข้อควรระวังต่างกันเรื่องความเป็นส่วนตัวและการควบคุม

ไม่ให้เอาข้อมูลไปฝึก

Data Opt-out

การตั้งค่าไม่ให้ผู้ให้บริการนำแชต/ข้อมูลของเราไปฝึกโมเดลต่อ ควรเปิดใช้เมื่อทำงานกับข้อมูลบริษัทหรือข้อมูลส่วนบุคคล

หมวด 7 · เครื่องมือสร้างสื่อ

สร้างภาพ เสียง วิดีโอด้วย AI

ศัพท์ที่เจอเวลาใช้เครื่องมือสร้างคอนเทนต์

สร้างภาพจากข้อความ

Text-to-Image

พิมพ์คำบรรยายแล้วได้ภาพ เช่น Midjourney หรือเครื่องมือสร้างภาพในตัวของ ChatGPT/Gemini (ชื่อรุ่นเปลี่ยนบ่อย)

📍 ดูตัวอย่างคำสั่งที่ คลัง Prompt สร้างภาพ

สร้างวิดีโอจากข้อความ

Text-to-Video

สร้างคลิปสั้นจากคำบรรยาย เป็นเทคโนโลยีที่พัฒนาเร็วมากและชื่อรุ่นเปลี่ยนบ่อย (เช่นในกลุ่มของ OpenAI และ Google) ควรเช็กเครื่องมือปัจจุบันก่อนใช้

📍 เทียบเครื่องมือที่ สรุปเครื่องมือสร้างสื่อ

แปลงข้อความเป็นเสียงพูด

TTS · Text-to-Speech

อ่านข้อความออกเสียงเป็นเสียงคนที่ฟังธรรมชาติ ใช้ทำเสียงบรรยาย คลิป หรือ IVR เช่น ElevenLabs

📍 เรียนที่ หลักสูตร ElevenLabs

โคลนเสียง

Voice Cloning

สร้างเสียงเลียนเสียงคนจริงจากตัวอย่างสั้น ๆ ต้องขออนุญาตเจ้าของเสียงเสมอ เพราะเกี่ยวข้องกับสิทธิ์และการหลอกลวง

โมเดลดิฟฟิวชัน

Diffusion Model

เทคนิคเบื้องหลัง AI สร้างภาพส่วนใหญ่ ทำงานโดยค่อย ๆ "ขจัดสัญญาณรบกวน" จากภาพมั่ว ๆ จนกลายเป็นภาพที่ตรงคำสั่ง

พรอมต์เชิงลบ

Negative Prompt

การบอกสิ่งที่ "ไม่อยากให้มี" ในภาพ/วิดีโอ เพื่อคุมผลลัพธ์ เช่น "ไม่เอาลายน้ำ ไม่เอามือผิดรูป"

ซีด

Seed

เลขสุ่มตั้งต้นในการสร้างภาพ ใช้เลขเดิมเพื่อทำภาพซ้ำหรือต่อยอดจากผลลัพธ์เดิมได้ ช่วยให้ควบคุมความสม่ำเสมอ

ขยายภาพ & แก้เฉพาะจุด

Upscale · Inpainting

Upscale คือขยายภาพให้ใหญ่และคมขึ้น ส่วน Inpainting คือแก้เฉพาะบางส่วนของภาพ เช่น ลบวัตถุหรือเปลี่ยนพื้นหลัง โดยคงส่วนอื่นไว้

😅 ไม่พบคำศัพท์ที่ตรงกับที่ค้นหา — ลองคำอื่น เช่น "token", "agent", "gem" หรือ ล้างการค้นหา

เรียนต่อแบบลงมือทำ

รู้ศัพท์แล้ว ลองใช้จริงที่ไหนดี

คำศัพท์เหล่านี้จะติดตัวเร็วขึ้นมากถ้าได้ลงมือใช้ — ทุกหลักสูตรเรียนฟรี เป็นภาษาไทย

01

เริ่มจากรู้เท่าทัน

เข้าใจ AI, hallucination, deepfake และกันมิจฉาชีพก่อนใช้จริง

→ รู้เท่าทัน AI
02

ใช้ผู้ช่วยสักตัว

ลองสร้าง Custom GPT / Gem / Project แล้วเข้าใจ prompt กับ context จริง

→ ChatGPT   → Claude   → Gemini
03

ต่อยอดขั้นสูง

เข้าใจ RAG, Agent, MCP และระบบอัตโนมัติแบบเห็นภาพและทำเป็น

→ Prompt Engineering   → Agents & Automation
พร้อมแล้ว

ไม่ต้องกลัวศัพท์ AI อีกต่อไป

บุ๊กมาร์กหน้านี้ไว้ เจอศัพท์ไหนไม่รู้ค่อยกลับมาเปิด แล้วเลือกหลักสูตรที่ตรงกับงานของคุณเพื่อฝึกใช้จริง — ทั้งหมดเรียนฟรี เป็นภาษาไทย

คำถามที่พบบ่อย

FAQ — คำศัพท์ & ฟีเจอร์ที่คนสับสน

คำถามยอดฮิตเรื่องความต่างของฟีเจอร์แต่ละแพลตฟอร์ม

Custom GPT, Gem และ Project ต่างกันอย่างไร?
ทั้งสามคือ "ผู้ช่วย AI ที่ตั้งค่าเอง" (ใส่คำสั่งประจำ + แนบไฟล์ความรู้) แต่คนละแบรนด์กัน — Custom GPT อยู่ใน ChatGPT (แชร์ใน GPT Store ได้), Gem อยู่ในแอป Gemini (สร้างที่ gemini.google.com), ส่วน Project มีทั้งใน Claude และ ChatGPT ทำหน้าที่เป็นโฟลเดอร์รวมบทสนทนา ไฟล์ และคำสั่งของงานเดียวไว้ด้วยกัน แนวคิดคล้ายกันมาก เลือกใช้ตามเครื่องมือที่คุณถนัดได้เลย
"Skill" ของ Claude คืออะไร ใช้ได้กี่แบบ ต่างจาก Gem ไหม?
Skill (Agent Skill) ของ Claude คือ "ชุดความสามารถแบบโมดูล" ที่ Claude หยิบมาใช้เองเมื่อจำเป็น แต่ละ Skill เป็นโฟลเดอร์ที่มีไฟล์คำสั่ง (SKILL.md) และอาจมีสคริปต์/ไฟล์ประกอบ Anthropic แถม Skill สำเร็จรูปมาให้ เช่น สร้าง/แก้ไฟล์ PowerPoint (pptx), Excel (xlsx), Word (docx) และ PDF และคุณสร้าง Skill ของตัวเองได้ ใช้ได้ทั้งในแอป claude.ai, Claude Code และผ่าน API — ต่างจาก Gem ตรงที่ Gem คือ "ตัวผู้ช่วยทั้งตัว" ที่เราตั้งบุคลิกและความรู้ให้ ส่วน Skill คือ "ความสามารถย่อย" ที่เสียบเพิ่มให้ AI ทำงานเฉพาะอย่างเก่งขึ้น จึงเป็นคนละระดับกัน
Deep Research มีในเครื่องมือ AI ตัวไหนบ้าง?
Deep Research (โหมดผู้ช่วยวิจัยที่ค้นเว็บหลายสิบแหล่งแล้วสรุปเป็นรายงานพร้อมอ้างอิง) มีใน ChatGPT, Gemini และ Perplexity ส่วน Claude ก็มีความสามารถค้นคว้าเชิงลึกหลายขั้นตอนเช่นกัน โดยทั่วไปใช้เวลาหลายนาทีต่อรายงานหนึ่งฉบับ เหมาะกับงานที่ต้องรวบรวมข้อมูลจากหลายแหล่งและอยากได้ลิงก์อ้างอิงให้ตรวจสอบ
RAG กับ Fine-tuning ต่างกันอย่างไร ควรเลือกอันไหน?
RAG คือให้ AI "ไปเปิดคลังเอกสารของเราอ่านก่อนตอบ" โดยไม่ต้องฝึกโมเดลใหม่ อัปเดตข้อมูลง่ายและอ้างอิงแหล่งได้ เหมาะกับความรู้ที่เปลี่ยนบ่อย เช่น คู่มือ นโยบายบริษัท ส่วน Fine-tuning คือ "ฝึกโมเดลต่อ" ด้วยข้อมูลของเราให้ซึมซับสไตล์หรือรูปแบบงานเฉพาะ ต้นทุนและความยุ่งยากสูงกว่า ส่วนใหญ่ควรเริ่มจากการเขียน prompt ที่ดีและ RAG ก่อน แล้วค่อยพิจารณา fine-tuning เมื่อจำเป็นจริง ๆ
Hallucination คืออะไร และป้องกันอย่างไร?
Hallucination (อาการหลอน) คือเมื่อ AI ตอบผิดแต่พูดอย่างมั่นใจจนฟังดูน่าเชื่อ เกิดเพราะ AI ทำงานโดย "ทำนายคำที่น่าจะตามมา" ไม่ใช่การค้นความจริง วิธีลดคือ ให้แหล่งข้อมูลอ้างอิงแนบไปกับคำถาม (grounding/RAG), ใช้เครื่องมือที่แนบ citation เช่น Perplexity หรือ NotebookLM, และสำคัญที่สุดคือตรวจสอบข้อมูล ตัวเลข ชื่อ และการอ้างอิงกับแหล่งจริงเสมอ โดยเฉพาะเรื่องกฎหมาย สุขภาพ และการเงิน — ดู หลักสูตรรู้เท่าทัน AI
อยากเข้าใจคำศัพท์เหล่านี้แบบลงมือทำ ควรเริ่มหลักสูตรไหน?
เริ่มที่ รู้เท่าทัน AI เพื่อเข้าใจภาพรวมและกันความเข้าใจผิด แล้วเลือกผู้ช่วย AI สักตัว (ChatGPT / Claude / Gemini) เรียนระดับพื้นฐาน จากนั้นต่อยอดที่ Prompt Engineering เพื่อสั่งงานให้ได้ผล และ AI Agents & Automation หากอยากเข้าใจ RAG, Agent, MCP และระบบอัตโนมัติ ทุกหลักสูตรบนเว็บนี้เรียนฟรีเป็นภาษาไทย